Jarenlang werd in de energietransitie gedacht volgens de Trias Energetica: eerst energie besparen door te isoleren en daarna duurzame installaties toevoegen. In de praktijk betekende dit vaak dat woningen eerst werden geïsoleerd voordat een warmtepomp in beeld kwam.
Onderzoek TNO: eerst isoleren of eerst een warmtepomp?
4 maart 2026
Wat nieuw onderzoek van TNO betekent voor woningcorporaties.
Onderzoek TNO: eerst isoleren of eerst een warmtepomp?
4 maart 2026
Wat nieuw onderzoek van TNO betekent voor woningcorporaties.
Nieuw onderzoek van TNO laat zien dat deze volgorde niet altijd de meest effectieve route is. In sommige situaties kan het gunstiger zijn om eerst een hybride all-electric ready warmtepomp te plaatsen en pas later te isoleren.
Voor woningcorporaties kan dit belangrijke gevolgen hebben voor de verduurzamingsstrategie van hun woningvoorraad.
Wat zegt het onderzoek van TNO?
TNO onderzocht verschillende verduurzamingsroutes voor bestaande woningen en keek daarbij naar de kosten en CO₂-reductie per maatregel.
De conclusie: in veel gevallen leidt het plaatsen van een hybride warmtepomp sneller en goedkoper tot CO₂-reductie dan isolatiemaatregelen alleen.
Een hybride warmtepomp:
vervangt een groot deel van het gasverbruik
werkt samen met de bestaande cv-ketel
kan later worden uitgebreid naar volledig elektrisch verwarmen
Door deze stap eerder te zetten, kan sneller worden gestart met het verminderen van het gasverbruik in woningen.
Betekent dit dat isoleren niet meer nodig is?
Nee. Isolatie blijft een belangrijk onderdeel van het verduurzamen van woningen. Maar het onderzoek laat zien dat de volgorde van maatregelen anders kan zijn dan vaak wordt aangenomen.
In plaats van eerst uitgebreid te isoleren, kan het in sommige gevallen verstandig zijn om:
eerst een hybride all-electric ready warmtepomp te plaatsen
daarna isolatiemaatregelen toe te voegen wanneer dat logisch is
Zo kan sneller CO₂ worden gereduceerd, terwijl de woning stap voor stap verder wordt voorbereid op een aardgasvrije toekomst.
Wat betekent dit voor woningcorporaties?
Voor woningcorporaties kunnen deze nieuwe inzichten interessant zijn bij het maken van keuzes over de verduurzaming van hun woningvoorraad.
Een hybride all-electric ready warmtepomp kan:
het gasverbruik direct aanzienlijk verminderen
woningen voorbereiden op een latere overstap naar volledig elektrisch
flexibiliteit bieden in de planning van isolatiemaatregelen
helpen om sneller stappen te zetten richting aardgasvrij
Welke aanpak het meest geschikt is, hangt altijd af van de woning, de technische situatie en de lange termijnstrategie van de corporatie.
Van inzicht naar praktijk
Onderzoek zoals dat van TNO helpt om anders te kijken naar de route richting aardgasvrij. Maar uiteindelijk gaat het om wat dit betekent voor de praktijk van woningcorporaties.
Welke woningen zijn geschikt voor een hybride warmtepomp?
En wanneer is het verstandig om deze stap eerder te zetten dan isolatie?
Een aanpak die al in de praktijk wordt toegepast
Sinds 2025 installeert Norm hybride all-electric ready warmtepompen in sociale huurwoningen. Daarmee wordt het gasverbruik direct verminderd, terwijl woningen voorbereid blijven op verdere verduurzaming in de toekomst.
Recent onderzoek van TNO laat zien dat deze volgorde van maatregelen in veel gevallen effectief kan zijn. Door eerst een warmtepomp te plaatsen en later verder te isoleren kan sneller CO₂-reductie worden gerealiseerd.
In gesprek over de juiste route
Bij Norm helpen we woningcorporaties om dit soort keuzes te onderbouwen. Door te kijken naar het woningbezit, de technische mogelijkheden en de langetermijnstrategie ontstaat inzicht in welke stappen logisch zijn.
Benieuwd of een hybride all-electric ready warmtepomp ook voor jouw woningvoorraad een logische stap kan zijn? We denken graag met je mee.
Bron: TNO